Bir dili öğrenmenin zorluğu halihazırda bildiğiniz dillerin öğrenmek istediğiniz dile olan yakınlığıdır. Bundan kastım:
Mesela Türkçe, Altay dil ailesindendir.
Bu grupta başka: Azerice, Özbekçe, Başkurtça, Kazakça, Uygurca, Türkmence, Kırgızca,Tatarca bulunur.
Eminim ki sizler de Azeri kardeşlerimizi konuşurken duyduğunuzda büyük bir kısmını hatta belki hepsini anladığınızı fark etmişsinizdir. Ancak, mesela, Özbekçe duyduğunuzda daha uzak gelmiş olabilir, arada birkaç kelime ve söz öbeğini yakalasanız bile tamamen anlaması daha zor bir dildir. Dil ailelerinde diller birbirlerinden uzaklaştıkça kuralları benzer kalsa da kelimeler farklılaşır.
Rumence de Hint-Avrupa dil ailesindendir.
Bu grupta başka: İngilizce, Almanca, Flemenkçe, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Rusça, Yunanca, Farsça ve Hintçe gibi diller vardır. Bu dillerin bazılarının iki özelliği şudur: Bilinen ve bilinmeyeni ayırt etmek için “artikeller” kullanırlar, “prepozisyon” denen ve Türk-Altay dillerinin aksine kelimelerin arkasına bir ek olarak değil önüne ayrı bir kelime olarak eklenen yer edatları vardır. (Türkçedeki, evde kelimesinin -de eki veya okuldan kelimesinin -dan eki; İngilizcedeki at, in, on, from bunların örneğidir.)
Rumence ve Türkçe arasındaki dilbilgisi farkını daha iyi anlamanız için:
Özne = bir eylemi yapan kişidir (Ben, Sen, Ali, Aslı vb)
Fiil = bir eylem, yapılan iştir (okumak, dinlemek, görmek vb)
Nesne = eylemin yapıldığı obje, fiilin tesir edildiği şey. (kitap, radyo, kuş vb)
Türkçe Özne-Nesne-Fiil cümle yapısına uyar:
Ben su içiyorum.
Rumence ise Özne-Fiil-Nesne yapısına uyar:
Eu beau apă.
Yani bu cümleyi Türkçe’nin değil de Rumence’nin kurallarına uyarak yazacak olursak sonucumuz ‘Ben içiyorum su.’ olur.
Bu nesne ve fiilin ters olması, öğrenme sürecinde öğrencilerde en çok kafa karışıklığına sebep olan durumdur.
Ancak sakın çekinmeyin; Dilbilgisi olarak bu denli farklı olan Rumence, Osmanlı’nın güney Romanya'da geçirdiği senelerde gerçekleşen dil alışverişinden dolayı Türkçe ile pek çok ortak kelimeye sahiptir:
RO | TR |
|---|---|
Bairam | Bayram |
Belea | Bela |
Boia | Boya |
Caldaram | Kaldırım |
Cazan | Kazan |
Cearşaf | Çarşaf |
Chibrita | Kibrit |
Chiftea | Köfte |
Cusur | Kusur |
Dulap | Dolap |
Furtun | Hortum |
Hatar | Hatır |
Musafir | Misafir |
Perdea | Perde |
Zaiafet | Ziyafet |
Bunlar tabi sadece birkaç örnek, daha fazlası için Romence-Türkçe ortak kelimeler listemize buradan göz atabilirsiniz.
İşin doğrusu şu ki, bu iki dil, dilbilgisi yapısı olarak birbirlerinden çok farklılar. Dolayısıyla, özellikle ilk başlarken (A1-A2 seviyelerinde) Rumence ekstra bir efor isteyebilir. Ancak imkansız değildir. Biraz motivasyon ve biraz disiplinle, Rumence öğrenmek mümkündür.
Dil aileleri hakkında daha fazla şey öğrenmek istiyorsanız bu postumuzu okuyabilirsiniz.
Kaynakça:
Listă de cuvinte românești cu etimon turc / Fandom.com
https://romania.fandom.com/wiki/List%C4%83_de_cuvinte_rom%C3%A2ne%C8%99ti_cu_etimon_turc [last accessed on january 7th 2026 22.00]
Turkic Languages / Wikipedia
https://en.wikipedia.org/wiki/Turkic_languages#:~:text=Characteristics,-See%20also%3A%20Altaic&text=Turkic%20languages%20are%20null%2Dsubject,noun%20classes%2C%20and%20grammatical%20gender. [last accessed on january 7th 2026 22.00]
Indo-European Languages / Wikipedia
https://en.wikipedia.org/wiki/Indo-European_languages [last accessed on january 7th 2026 22.00]
Nesne Kavramı Üzerine / Milli Eğitim Dergisi
https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/148/5.htm#:~:text=Muharrem%20Ergin%2C%20T%C3%BCrk%20Dil%20Bilgisi,nesneye%20y%C3%B6nelir%2C%20ona%20tesir%20eder. [last accessed on january 7th 2026 22.00]
Prepozisyon Nedir? / Nişanyan Sözlük
https://www.nisanyansozluk.com/kelime/prepozisyon [last accessed on january 7th 2026 22.05]
Rumence online sözlük
https://dexonline.ro/ [last accessed on january 7th 2026 22.00]