Türkçe, 14. yüzyılın sonundan 19. yüzyılın ortasına kadar yaklaşık beş yüzyıl boyunca Rumence üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur ve özellikle Dobruca'da günümüze kadar bazı yerel, lehçesel uzantılar göstermiştir.
Alıntı kelimelerin sayısı 2.750'nin üzerindedir. Bunların neredeyse üçte ikisi günümüz Rumencesinden kaybolmuştur; ancak bu sayıya, Osmanlıca olmayan, Peçenkçe veya Tatar dilleri gibi Osmanlı öncesi Türk dillerinden ve Yunanca, Bulgarca, Sırpça, Çingenece veya Macarca gibi diğer (çoğunlukla Balkan) diller yoluyla Rumenceye giren Türkçe kelimeler dahil değildir. Türkçenin Rumence üzerindeki etkisi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Rumen beylikler üzerindeki egemenliğini ve hakimiyetini genişlettiği ve 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar Rumenlerin sosyal, idari ve ekonomik yaşamları üzerinde uzun süreli bir etki bıraktığının kanıtıdır.
Günümüzde konuşulan Rumencenin %0.73’ü türkçeden alınmış kelimelere sahiptir.
Aşağıdaki ise internette bulduğum örnekler ve türkçe karşılıklarıdır:
RO TR
- Aba Aba
- Abanos Abanoz
- Abitir Beter
- Acadea Akade, akide
- Acaret Akaret
- Agă Ağa
- Alai Alay
- Amanet Emanet
- Anason Anason
- Arnăut Arnavut
- Arșic Aşık (kemiği)
- Babalâc Babalık
- Băcan Bakkal
- Baclava Baklava
- Bacșiș Bahşiş
- Bairam Bayram
- Balama Bağlama
- Baltag Balta
- Barbut Barbut (zar oyunu)
- Bașca Başka
- Baștan Baștan
- Basma Basma (eylemi)
- Bei Bey
- Beizadea Beyzade
- Belea Bela
- Beșliu Beşli
- Bidinea Badana
- Boia Boya
- Bondoc Bunduk
- Borangic Bürüncük
- Bostan Bostan
- Bre Bre (jargon, halk dili)
- Briceag Bıçak
- Bugeac Bucak
- Bursuc Porsuk
- Buzdugan Bozdoğan
- Cacealma Kaçırma
- Caimac Kaymak
- Caimacam Kaymakam
- Calabalâc Kalabalık
- Calcan Kalkan
- Caldarâm Kaldırım
- Calup Kalıp
- Cântar Kantar
- Capac Kapak
- Capcană Kapkan
- Caraghios Karagöz (kukla olan)
- Cârdășie Kardeşlik
- Căsăpi Kasap
- Cașcaval Kaşkaval
- Cat Kat
- Catâr Katır
- Catifea Kadife
- Catran Katran
- Caval Kaval
- Cazan Kazan
- Cazma Kazma
- Ceapraz Çapraz
- Cearșaf Çarşaf
- Ceauș Çavuş
- Cerdac Çardak
- Chebap Kebap
- Chef Keyif (Keyf)
- Chel Kel
- Chelie Kellik
- Chenar Kenar
- Cherem Kerem
- Chiabur Kibar
- Chibrit Kibrit
- Chiftea Köfte
- Chihlimbar Kehibar
- Chilipir Kelepir
- Chimir Kemer
- Chiolhan Külhan
- Chior Kör
- Chioșc Köşk
- Ciob Çöp
- Cioban Çoban
- Ciomag Çomak
- Ciorap Çorap
- Ciorbă Çorba
- Cirac Çırak
- Cișmea Çeşme
- Ciubuc Çubuk
- Ciufut Çıfıt
- Ciulama Çullama
- Ciuruc Çürük
- Colan Kolan
- Conac Konak
- Covată Kovata
- Culă Kule
- Cusur Kusur
- Cutie Kutu
- Derbedeu Derbeder
- Divan Divan
- Doldora Doldur
- Dovleac Devlek
- Dud Dut
- Dugheană Dükkan
- Duium Doyum
- Dulama Dolama
- Dulap Dolap
- Dulgher Dülger
- Dușman Düşman
- Dușumea Döșeme
- Făraș Faraş
- Felinar Fener
- Fes Fes
- Fildeș Fildiși
- Fișic Fișek
- Fitil Fitil
- Fudul Fodul
- Furtun Hortum
- Găitan Gaytan
- Gealat Cellat
- Geam Cam
- Geambaș Cambaz
- Geamie Cami
- Geantă Çanta
- Gherghef Gergef
- Ghiaur Gavur
- Ghiozdan Cüzdan
- Ghiuden Göden
- Ghiul Kül
- Ghiulea Gülle
- Ghiurghiuliu Gülgülü
- Ghiveci Güveç
- Giumbuș Cümbüş
- Giuvaer Cevahir
- Habar Haber
- Hac Hak
- Hagialâc Hacılık
- Hagiu Hacı
- Haidamac Haydamak
- Haihui Hayhay
- Haimana Haymana
- Hain Hain
- Hal Hal
- Halva Helva
- Han Han
- Hanger Hançer
- Harem Harem
- Hatâr Hatır
- Haz Haz
- Hazna Hazine
- Herghelie Hergele
- Huzur Huzur
- Iatac Yatak
- Iatagan Yatağan
- Iaurt Yoğurt
- Ibric İbrik
- Ienicer Yeniçeri
- Imam Imam
- Iureș Yürüyüş
- Lalea Lale
- Leafă Ulûfe
- Leș Leş
- Lichea Leke
- Lighean Leğen
- Lilia Leylak
- Lulea Lüle
- Macara Makara
- Macaz Makas
- Magiun Macun
- Mahala Mahalle
- Mahmur Mahmur
- Maidan Meydan
- Manea Mani
- Mangal Mangal
- Maramă Mahrama
- Matrapazlâc Matrabazlık
- Mazili Mazi
- Menghină Mengene
- Mezeuri Mezeler
- Mofluz Müflüz
- Moft Müft
- Moloz Moloz
- Mucalit Mukallit (taklitçi)
- Mucava Mucavva
- Murdar Murdar (kirli, pis)
- Musaca Musakka
- Musafir Misafir
- Mușama Muşamba
- Mușteriu Müşteri
- Năframă Mahrama
- Năut Nohut
- Narghilea Nargile
- Oca Okka
- Pafta Pafta
- Palavragiu Palavracı
- Para Para
- Parâmă Parima (denizcilik halatı)
- Pașă Paşa
- Pașalâc Paşalık
- Pătlăgea Patlican
- Peltic Peltek
- Perciuni Perçem
- Perdea Perde
- Pervaz Pervaz
- Peșcheș Peşkeş
- Peșin Peşin
- Pingea Pençe
- Rachiu Rakı
- Rahat Rahat
- Rindea Rende
- Sacâz Sakız
- Sadea Sade
- Salam Salam
- Șah Şah
- Șal Şal
- Salcâm Salkım
- Șalvari Şalvar
- Sarma Sarma
- Șart Şart
- Sașiu Şaşı
- Satâr Satır
- Schingiui İşkence
- Serai Saray
- Șerbet Şerbet
- Sidef Sedef
- Sipet Sipet
- Șiret Şirret
- Sobă Soba
- Sofa Sofa
- Soi Soy
- Spahiu Sipahi
- Șuberec Çibörek
- Sultan Sultan
- Surghiuni Sürgün
- Susan Susam
- Tabiet Tabiat
- Tacâm Takım
- Tacla Takla
- Tain Tayin
- Talaș Talaş
- Talaz Talaz
- Tamam Tamam
- Tarabă Tarab
- Taraf Taraf
- Tarla Tarla
- Tătar Tatar
- Tavă Tava
- Tavan Tavan
- Teanc Denk
- Tejghea Tezgah
- Telemea Teleme (peynir)
- Tembel Tebelea
- Temenea Temenna
- Tertip Tertip
- Teșcherea Tezkere
- Tevatură Tevatür
- Tichie Takke
- Tinichea Teneke
- Tipsie Tepsi
- Tiptil Tebdil
- Tizic Tezek
- Toi Toy
- Tuci Tuç
- Tutun Tütün
- Uluc Oluk
- Ursuz Uğursuz
- Vizir Vezir
- Zaiafet Ziyafet
- Zar Zar
- Zaraf Sarraf
- Zevzec Zevzek
- Zor Zor
Hatırlatırım ki kelimelerin aynı kökten gelmeleri aynı anlama geldikleri ve ya aynı şekilde kullanıldıkları anlamına gelmez. Ses benzerliği eşit değildir anlam benzerliğine.
Mesela Caraghios kelimesinin tam çevirisi Karagöz'dür. Ancak tahmin edeceğiniz üzere, Romanyalıların Türkler gibi bir Karagöz Hacivat kukla gösterileri olmadığı için Caraghios, Karagöz kuklası değil "güldüren, ciddi olmayan" anlamına gelir. Benim tahminimce Türkler kendi aralarında konuşurken şakacı insanlara Karagöz diye sesleniyorlardı ve Romanyalılar bu kelimenin bir kukla gösterisi karakterine b'r atıf olduğunu bilemeyecekleri (ve kimse de açıklamadığı için) bu kelimenin "komik, mizahşör" anlıma geldiğini tahmin edip kendileri de o anlamıyla kullanmaya başlamışlardır. Ne kadar da ilginç, değil mi?
Teşekkür ederim.
Antonia C.
Kaynakça:
Listă de cuvinte românești cu etimon turc / Fandom
https://romania.fandom.com/wiki/List%C4%83_de_cuvinte_rom%C3%A2ne%C8%99ti_cu_etimon_turc
“The Turkish Influence on the Romanian Language” written by Emil Suciu
Journal of Romanian Linguistics and Culture
[Last accessed on 18/01/2026 at 13.52]
Vocabularul Limbii Române by Wikipedia
https://ro.wikipedia.org/wiki/Vocabularul_limbii_rom%C3%A2ne
[Last accessed on 18/01/2026 at 14.07]